H ελευθερία της έκφρασης του Τύπου ως “δημόσιου φύλακα”.

  Του Ανδρέα Αναγνωστάκη, Ποινικολόγου

Δημοσιεύτηκε στην FM Voice, στις 28/2/2019

   Ο ρόλος του Τύπου, σε  μία δημοκρατική κοινωνία, είναι ρόλος  “Δημόσιου Φύλακα”.

Ελέγχει την Εξουσία, προστατεύοντας το δημόσιο συμφέρον.  Χωρίς τον έλεγχό του  η Εξουσία,  θα ήταν αδιαφανής και ασύδοτη.

Σήμερα ο Τύπος δέχεται,  ισχυρούς περιορισμούς. Από Μεγάλα Συμφέροντα. Και από την Εξουσία.     

Εχει γίνει κυριολεκτικά “Μόδα”, κάθε ένας Εκπρόσωπος και παρατρεχάμενος αυτών, που ελέγχεται από τον Τύπο, ν’ απειλεί, μεταξύ των άλλων και με τα Δικαστήρια.  Υποβάλλει μηνύσεις, ζητά να επιβληθούν φυλακίσεις, κατά των Δημοσιογράφων και Εκπροσώπων των μέσων Ενημέρωσης.  Καταθέτει Αγωγές στα Πολιτικά δικαστήρια αξιώνοντας τεράστια ποσά, για την “προσβολή της τιμής, της υπόληψης και της προσωπικότητάς του”.

Τα Δικαστήρια, δέχονται ένα μεγάλο φόρτο, τέτοιων υποθέσεων. Και καλούνται να λύσουν ζητήματα περί τον Τύπο, χωρίς ειδίκευση σ’ αυτά.  Σαν αποτέλεσμα, πολλές φορές οι Αποφάσεις, είναι εσφαλμένες.

Τα ζητήματα του Τύπου που έρχονται στα Δικαστήρια, χρειάζονται ιδιαίτερη εντριβή και ενασχόληση.   

Ενεκα της μεγάλης σημασίας τους και των σοβαρών συνεπειών που έχουν τα λάθη των Δικαστικών Αποφάσεων στην ελευθερία της έκφρασης, στην ανάγκη πληροφόρησης του κοινού και στην επαναφορά των Φορέων της Εξουσίας, στον Καταστατικό τους ρόλο.

Υπάρχουν Κανόνες περί Τύπου, εγχώριοι και Ευρωπαϊκοί οι οποίοι εφ’ όσον τηρούνται, ο Τύπος θα διατηρήσει την ισχύ του και θα εκπληρώνει,  την μεγάλη αποστολή του.

Κατ’ αρχήν, η ευθύνη του Δημοσιογράφου και των εκπροσώπων του εντύπου και γενικώτερα των Μέσων μαζικής Ενημέρωσης, δεν συμπίπτει, με την ευθύνη του φυσικού προσώπου, που εξαπολύει στον άλλο ιδιώτη λόγια υβριστικού και δυσφημιστικού χαρακτήρα.

Η ευθύνη του Τύπου, είναι πρωτίστως η συλλογή των πληροφοριών, η κριτική της Εξουσίας, η ενημέρωση του Κοινού και η συμβολή του, στην πρόληψη και επανόρθωση της ηθικής και υλικής ζημιάς του Δημοσίου Συμφέροντος.

Σ’ αυτήν την προσπάθεια, έχει πολλές και μεγάλες δυσκολίες. Διότι, οι πηγές των πληροφοριών δεν βρίσκονται εύκολα.  Αλλά και αν βρεθούν τις περισσότερες φορές, είναι ύποπτες άλλως, ανεπαρκείς.

Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχουν “συμβόλαια” για την ορθότητα και ακρίβειά τους.

Γι’ αυτό, στις περιπτώσεις αυτές, οι δημοσιογράφοι δεν παραβιάζουν τα καθήκοντά τους ακόμη και στην Πληροφόρηση, με υποψίες. Αρκεί αυτές, να μην μεγενθύνονται,  στα ακραία όριά τους.

Με αυτά τα δεδομένα, στα θέματα ιδιαίτερης Κοινωνικής και Πολιτικής σημασίας, που συνδέονται με την χρηστή Διοίκηση και την Διαφάνεια, η έρευνα περί την ευθύνη του δημοσιογράφου, για εξύβριση και συκοφαντική δυσφήμιση, πρέπει να εντοπίζεται και να περιορίζεται στην διαπίστωση κακόβουλης διάθεσης του Δημοσιογράφου και του Εντύπου, να προσβάλλει προσωπικά την τιμή και την υπόληψη, του κάθε Μηνυτή.   Και στον ειδικό σκοπό του, για καταφρόνηση και διαπόμπευση του προσώπου του, ως ιδιώτη  ατομικά, οικογενειακά και κοινωνικά.

Όταν ο εκάστοτε, κρίνεται και ελέγχεται σκληρά, ως Φορέας της ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ, ο Δημοσιογράφος, είναι μέσα στα πλαίσια του δημοσιογραφικού του καθήκοντος και εντός δικαιολογημένου ενδιαφέροντος, με το οποίο τον έχει θωρακίσει,  το Σύνταγμα και ο Νόμος.

Από την άλλη πλευρά, κάθε κύριος ή κυρία, που αποφασίζουν ν’ αναλάβουν δημόσιες Θέσεις και Αξιώματα, πρέπει να γνωρίζουν και ν’ αποδέχονται, πως κάθε πράξη και παράλειψή τους, είναι εκτεθειμένη στον δριμύ δημοσιογραφικό έλεγχο.   Και στην δημόσια, απεριόριστη δημοσιογραφική κριτική. Και σε χαρακτηρισμούς, απεριορίστως.

Οι χαρακτηρισμοί, οι τίτλοι και οι απεικονίσεις των δημοσιευμάτων,  δεν επιδέχονται, ποινική κατηγορία.

Διότι αποτελούν κρίσεις, επί του δημοσιεύματος που ακολουθεί.  Και συνιστούν την προσωπική έκφραση του δημοσιογράφου επ’ αυτού.

Επί του ζητήματος τούτου, έχω ενδεικτικά να  παραθέσω, την ακόλουθη περίπτωση:

Τα Εθνικά Δικαστήρια της Ρωσίας, καταδίκασαν για συκοφαντική δυσφήμιση, Ρωσική Εφημερίδα, γιατί, σε δημοσίευμα, παρομοίαζε τοπικό άρχοντα, με ένα είδος μικρού πιθήκου και τον απεικόνιζε, ως “Οσάμα Μπιν Λάντεν” σε μία φωτογραφία, (Σκίτσο), με ένα Μουσουλμανικό τουρμπάνι και γενειάδα. Η αιτιολογία ήταν, πως η δημοσίευση αυτή, είχε καταστρέψει την τιμή και την φήμη του ΑΡΧΟΝΤΑ.  

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο οποίο έφτασε η υπόθεση, με Προσφυγή της Εφημερίδας, έκρινε και αποφάνθηκε, πως η Απόφαση των Ρωσικών Δικαστηρίων με την καταδίκη που επέβαλαν,  παραβίασαν την ελευθερία της έκφρασης του Τύπου.    Και επιδίκασαν αποζημίωση, σε βάρος της Ρωσίας.  (RedaktsyaGazety “Zemlyaki κατά Ρωσίας”).

Μ’ αυτήν την υπερασπιστική γραμμή, εκ μέρους εμένα  και του ποινικολόγου Αλέξη Αναγνωστάκη, αθωώθηκε παμψηφεί  την  19/2/2019  από το Εφετείο Αθηνών, η Εφημερίδα “VOICΕ FINANCE & MARKETS”  ύστερα από μακρόσυρτη διαδικασία που άρχισε  την 20/6/2018.

Η Απόφαση αυτή, αποτελεί Μνημόνιο, ευρείας  δικαστικής αντίληψης,  γνώσης, τόλμης και ευθυκρισίας.  Και πρέπει ν’ αποτελέσει, Απόφαση στέρεης νομολογιακής κατεύθυνσης στις Δίκες περί τον Τύπο, που ακολουθούν.

 

Στον αέρα (πάλι) η δίκη Πάσσαρη

Δημοσιεύτηκε στο ereportaz.gr στις 17 Σεπτεμβρίου 2018

Στις 21/9/2018, μετά από αλλεπάλληλες αναβολές, λόγω μη ολοκλήρωσης των διαδικασιών έκδοσης, έχει προσδιοριστεί ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών να δικαστεί η υπόθεση των ανθρωποκτονιών κλπ του διαβόητου κακοποιού Κώστα Πάσσαρη.

 Ανάμεσα τους και οι ανθρωποκτονίες των Αστυνομικών, Διονύσιου Αλεβιζόπουλου και Αθανάσιου Δρακόπουλου, που έχασαν τη ζωή τους από τις σφαίρες του Κώστα Πάσσαρη, στις 16 Φεβρουαρίου του 2001.

Η υπόθεση είχε αρχικά οριστεί να εκδικαστεί, στις 11/1/2017.

Όμως τότε το Δικαστήριο, ανέβαλε την υπόθεση για τις 4/12/2017 καθώς δεν είχαν μεταφραστεί τα απαραίτητα έγγραφα από το Ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών που έπρεπε να σταλούν στο ρουμανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, προκειμένου να εκδοθεί ο διαβόητος κακοποιός και να δικαστεί για ορισμένες από τις κακουργηματικές πράξεις, για τις οποίες κατηγορείται.

Στις 4/12/2017, η υπόθεση αναβλήθηκε ξανά, καθώς οι αναμενόμενες διαδικασίες, δεν είχαν ολοκληρωθεί.

Η πορεία της υπόθεσης φαίνεται να οδηγεί τα πράγματα, ώστε η εκδίκαση της υπόθεσης την 21/9/2018, αλλά και γενικότερα η έκδοση του διαβόητου κακοποιού στη χώρα μας για να δικαστεί, να καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη. Οι τελευταίες εξελίξεις στην υπόθεση που δικαιολογούν την παραπάνω εκτίμηση είναι οι ακόλουθες: Στις 21 Αυγούστου 2018, το Γραφείο της Ρουμανίας στη Eurojust απέστειλε email, που υπογράφονταν από την κ. Marianna Radu, Seconded National Expert, Romanian Desk at Eurojust, προς τις Ελληνικές Αρχές, ζητώντας συμπληρωματικές πληροφορίες περί της προσωρινής έκδοσης και παράδοσης του κακοποιού.

Συγκεκριμένα δια του άνω email, ζητούνταν:

Εκτίμηση του χρόνου για τον οποίο η προσωρινή παράδοση απαιτείται.

Εγγυήσεις ότι το εκζητούμενο πρόσωπο θα τεθεί σε κράτηση για όλο το χρονικό διάστημα της προσωρινής παράδοσης.

Εγγυήσεις ότι τα τα έξοδα της μεταφοράς του προς και από τη Ρουμανία θα καταβληθούν από τις Ελληνικές Αρχές.

Εγγυήσεις ότι θα επιστραφεί στη Ρουμανία στο τέλος του συμφωνημένου χρόνου.

Πληροφόρηση επί του προσώπου που, εκ μέρους των Ελληνικών Αρχών, θα υπογράψει τη σχετική συμφωνία. Σύμφωνα με το Ρουμανικό Δίκαιο, απαιτείται προς τούτο επίσημη υπογεγραμμένη συμφωνία παρά των μερών.

Τονίζεται πως με απουσία της ζητούμενης πληροφόρησης (για την οποία απαιτείται συγκεκριμένη απάντηση), οι Ρουμανικές Αρχές δε μπορούν να προχωρήσουν με το αίτημα για προσωρινή παράδοση. Οι Ρουμανικές Αρχές γνωρίζουν, όπως γράφουν, την εκτεταμένη αλληλογραφία, πλην όμως η απάντηση των Εσωτερικών Αρχών πρέπει να είναι συγκεκριμένη και καθαρή.

Η Ελληνική πλευρά απάντησε, δύο ημέρες μετά, με το από 23/8/2018 Έγγραφο του Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών Απόστολου Μακρόπουλου προς τον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών, Προιστάμενο του Τμήματος Εκδόσεων και Δικαστικών Συνδρομών.

Στο άνω έγγραφο παρατίθεται, επί του αιτήματος των ρουμανικών αρχών, πως:

“ -το απαιτούμενο χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα παραμείνει στη χώρα μας δε μπορεί να προσδιοριστεί ακριβώς, πάντως εκτιμάται ότι οι δίκες για τις οποίες πρόκειται να εκδοθεί πρόκειται να διαρκέσουν επί μακρόν.

-καθόλο το χρονικό διάστημα παραμονής του στη χώρα για την εκδίκαση των σε βάρος του κατηγοριών από το Δικαστήριο, θα είναι προσωρινά κρατούμενος σε κατάστημα Κράτησης.

-αφού εκλείψουν οι λόγοι για τους οποίους θα εκδοθεί στη χώρα και ανάλογα με την πορεία και τη δικαστική εξέλιξη των δικών που εκκρεμούν στη χώρα μας, θα επιστρέψει στη Ρουμανία”.

Εκ της άνω απάντησης, παρατηρείται ότι η ελληνική πλευρά δεν παρείχε τη ζητούμενη εκτίμηση του απαιτούμενου χρόνου προσωρινής έκδοσης , ούτε εγγυήσεις καταβολής των εξόδων της διαδικασίας.

Η έκδοση μετά από αυτό, κρίνεται εξαιρετικά αμφίβολη, δεδομένης της θέσης της Ρουμανίας περί ορισμένης δέσμευσης των Αρχών επί των άνω σημείων.

Οι συνήγοροι της οικογένειας του δολοφονηθέντος αστυνομικού Διονύση Αλεβιζόπουλου, Ανδρέας Αναγνωστάκης και Αλέξης Αναγνωστάκης , μοναδική παράσταση πολιτικής αγωγής κατά του Πάσσαρη, προβληματίζονται έντονα, για τις τελευταίες εξελίξεις.

Σημειώνουν την έλλειψη αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των Αρχών, έστω και αυτή τη στιγμή. Με αποτέλεσμα να μην υπάρχει έκδοση και να παραμένουν οι δολοφονίες χωρίς δίκη εδώ και 18 περίπου χρόνια. Και να μην δημιουργούνται οι προυποθέσεις προς έκδοση ούτε στο άμεσο μέλλον. Με τον κίνδυνο της παραγραφής των εγκλημάτων να παραμονεύει, με αδυσώπητες και καταστροφικές συνέπειες.

H οικογένεια του αδικοχαμένου αστυνομικού , δια των συνηγόρων της Ανδρέα και Αλέξη Αναγνωστάκη, εκφράζει την έντονη απογοήτευση της για τις τελευταίες εξελίξεις. Η μη απονομή δικαιοσύνης επί τόσα χρόνια, μέσω των διαρκών εμποδίων και αναβολών , για το αποτρόπαιο έγκλημα προκαλεί βαθύ πόνο στην καρδιά μας. Η οικογένεια διερωτάται με απόγνωση ποιά ακριβώς θα μπορούσαν να είναι τα λεγόμενα “έξοδα μεταφοράς”, λόγω των οποίων η έκδοση του κακοποιού στην Ελλάδα φέρεται να μην προχωρά, πλην κυρίως του αεροπορικού εισιτηρίου του κακοποιού και της αστυνομικής συνοδείας του. Και για ποιό λόγο δεν αναλαμβάνεται η ευθύνη καταβολής τους.

Παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων

 

10

Δημοσιεύτηκε στα "Χανιώτικα Νέα" στις 6 Δεκεμβρίου 2018.

Το θέμα των ρατσιστικών, μισαλόδοξων και εθνικιστικών τάσεων και πρακτικών ανά την Ευρώπη, που τείνουν να καταστούν πλειοψηφικές σε ορισμένες χώρες, απασχόλησε στις 29/11/2018, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο σε εκδήλωση δημόσιου διαλόγου  με θέμα: “Tι σημαίνει για το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων η άνοδος της μη ανεκτικότητας και του Εθνικισμού” (“What does the rise of intolerance and nationalism mean for the European Court of Human Rights?”).

Την εκδήλωση συντόνιζε ο ίδιος ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, Ιταλός Δικαστής Guido Raimondi, γεγονός που μαρτυρά τη σπουδαιότητα που προσλαμβάνουν τα γενικευμένα κρούσματα ρατσισμού και εθνικισμού.
Στο πάνελ ομιλητών ήταν ακόμα ο Δικαστής Robert Spano καθώς και άλλοι αξιωματούχοι του Δικαστηρίου.
Οι Δικαστές του Ανωτάτου Ευρωπαικού Δικαστηρίου αναφέρθηκαν με μελανά χρώματα και σκληρή γλώσσα, στο μη σεβασμό και στην επιλεκτική εφαρμογή των Αποφάσεων του Δικαστηρίου από ορισμένες Κυβερνήσεις Κρατών Μελών.
Τούτο, συνιστά υπονόμευση του έργου του Δικαστηρίου, τόνισαν εμφατικά.
Σημειώνεται ότι πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαικού  Δικαστηρίου  Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων φτάνουν σε σημείο σχεδόν να διαπιστώνουν σκόπιμη την μη εφαρμογή της Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε ορισμένες περιπτώσεις από πλευράς ορισμένων  Κυβερνήσεων.
Στην εκδήλωση αυτή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, ξεχώρισε η παρουσία του Χανιώτη Ποινικολόγου Δικηγόρου Αλέξη Α. Αναγνωστάκη, που εκπροσώπησε την European Criminal Bar Association (Ένωση Ευρωπαίων Ποινικολόγων) με έδρα το Λονδίνο.
Στις παρεμβάσεις του τόνισε «πως η άνοδος του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας είναι η επικίνδυνη κατάληξη της πολύπλευρης κρίσης της Ευρώπης. Το δικαίωμα κριτικής προς τις Δικαστικές αποφάσεις είναι στοιχείο της ελευθερίας της έκφρασης. Εναπόκειται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, μέσω του αναγκαίου κύρους των αποφάσεων αυτών, να καταδείξει την δέσμευση και πλήρη συμμόρφωση του στην προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Ευρώπη».

 
 
 
 

Κραυγή από τον Τούρκο που έχασε την οικογένεια του στον Έβρο

 Δημοσιεύτηκε στην politik.gr στις 01/08/2018, 7:40 πμ

Του Γιάννη Συμεωνίδη

Ο 39χρονος εκπαιδευτικός Murat Ackabay είναι ο επιζών της γνωστής πρόσφατης τραγωδίας στον Έβρο, όταν η βάρκα στην οποία επέβαινε με την οικογένειά του ανατράπηκε και βρέθηκαν όλοι στο παγωμένο νερό.

Η σύζυγός του, η 35χρονη καθηγήτρια αγγλικών Hatice, βρήκε τραγικό θάνατο με τα δύο τους παιδιά, τον πεντάχρονο Mesut και τον μόλις ενός έτους Bekir Aras.

Ο άλλος τους γιος, ο εφτάχρονος Ahmet Esat, ακόμα αγνοείται.

Οι έρευνες μέχρι στιγμής στην περιοχή της τραγωδίας δεν έχουν αποφέρει αποτέλεσμα.

Στο στόχαστρο των τουρκικών Αρχών

Σημειώνεται πως η οικογένεια των εκπαιδευτικών βρισκόταν στο στόχαστρο των τουρκικών Αρχών στο πλαίσιο της γενικότερης και συστηματικής επίθεσης κατά των ατομικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη γείτονα εδώ κι αρκετό καιρό πλέον.

Ο Τούρκος δάσκαλος, όπως είναι λογικό, είναι τραγική φιγούρα, όπως μεταφέρουν στο Politik άνθρωποι που γνωρίζουν την κατάστασή του.

Υποβαστάζεται για να περπατά και με δυσκολία αρθρώνει κάποιες κουβέντες.

Η σκέψη του βρίσκεται συνεχώς στο μεγαλύτερο παιδί του, για το οποίο διατηρεί ακόμα ελπίδες πως είναι ζωντανό.

Ήταν, άλλωστε, το μόνο παιδί που φορούσε σωσίβιο πριν αναποδογυρίσει η βάρκα.

Οι έρευνες σταμάτησαν

Όπως πληροφόρησαν τον πατέρα, οι έρευνες διάσωσης τώρα  σταμάτησαν, καθώς οι ελληνικές Αρχές έκλεισαν την υπόθεση, παρά το γεγονός ότι το παιδί δεν βρέθηκε ακόμα.

Ο πατέρας βρίσκεται αυτήν τη στιγμή στην Ορεστιάδα, σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να πείσει τους αρμόδιους να ξεκινήσουν εκ νέου  τις έρευνες.

Με το από 27/7/2018 αίτημά του προς τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Νίκο Τόσκα, δια των συνηγόρων του Ανδρέα και Αλέξη Αναγνωστάκη, απευθύνει αγωνιώδη έκκληση για τη διάσωση του γιου του.

“Το παιδί μου βρίσκεται εν ζωή”

Χαρακτηριστικά αναφέρει, ανάμεσα σε άλλα, στην έκκλησή του:

Ισχυρή μέσα μου είναι η πίστη ότι το αγνοούμενο παιδί μου βρίσκεται ακόμα εν ζωή.

Με την καρδιά γεμάτη πόνο κι αγωνία σας ζητώ με το παρόν να μην σταματήσουν οι έρευνες διάσωσης παρά των συνεργείων διάσωσης, μέχρι της ανεύρεσης.

Να εξαντλήσετε τα όρια των αρμοδιοτήτων σας, σύμφωνα και με τις αρχές του ανθρωπισμού, ώστε να καταβληθεί κάθε αναγκαία προσπάθεια προς ανεύρεση και διάσωση”.

Προσφέρει αίμα για τα θύματα της φωτιάς

Πάρα, εξάλλου, την προσωπική φρίκη που βιώνει, η σκέψη του Τούρκου δασκάλου πηγαίνει και στα εκατοντάδες θύματα της φωτιάς στην Ανατολική Αττική.

Ο ίδιος δηλώνει στο Politik μέσω των δικηγόρων του πως βίωσε την επώδυνη απώλεια και καταλαβαίνει τον πόνο των οικογενειών που έχασαν τα παιδιά τους.

“Η καρδιά του πονά διπλά.

Σκοπεύει να προσφέρει αίμα, στη μνήμη των δικών του παιδιών που δεν τα κατάφεραν και με την ελπίδα να αγκαλιάσει κι αυτός ξανά έστω ένα από τα παιδιά του, ως ένα μικρό φως στο σκοτάδι που βρίσκεται”, όπως μας αναφέρουν οι Ανδρέας κι Αλέξης Αναγνωστάκης.